MẬT GẤU VÀ BÀI THUỐC
- Thịt Gấu 100gr. Thịt tươi hoặc sấy khô, hầm thịt tươi, ăn ngày 1 lần. Thịt khô nghiền thành bột, uống ngày 1 lần, mỗi lần 10gr với nước sôi lúc đói. Người Di dùng thịt gấu làm vị thuốc có trong cuốn “Hiến dược kinh”. Dân gian thường dùng thịt gấu để trị viêm dạ dày, chữa đi ngoài, giảm đau, phòng trừ 1 vài bệnh truyền nhiễm. Y học người Hán cho rằng thịt gấu bổ, cường thận (di Động vật dược, PTBTTH bài 15, Tr 497).
- Thận gấu 1 cái, rượu trắng 500ml. Phơi khô lá thận gấu nơi dâm mát, ngâm rượu, uống ngày 1 lần, mỗi lần 20ml. Chủ trị Liệt dương, Thận hư, làm cho tráng dương bổ thận, ích tinh cường thân. Đạt kết quả tốt ( bài 8 tr 741).
- Mật gấu 3gr, Xạ hương tiêu viêm, giải độc, làm máu lưu thông, tan các chỗ ứ đọng, khí huyết đều, giảm đau … Uống thuốc chừng 10 ngày, chứng đau nhói vùng tim sẽ khỏi ( mạch vành) ( Bài 5, PTBT, tr 213).
- Mật gấu 1 cái. Uống tươi hoặc nghiền mật gấu khô thành bột. Ngày uống 1 lần x 1gr với nước sôi. Bài này rút từ sách “ Minh đại Dy y thư”. Chủ trị nhọt trĩ, hiệu quả xác thực. Lại có thể dùng cho bệnh đau quặn ruột, người Di dùng bài thuốc này cực kỳ phổ biến. Mật gấu phơi khô ở nơi dâm mát để cất giữ ( Sách Dy y động vật được) ( bài 13,PTBT tr 1152).
- Truyền trị 4 mùa nóng nhiều mà phát cuồng: Mật gấu 1 phân, nghiền với nước lạnh uống, khỏi ngay ( Tuệ tĩnh toàn tập , tr 65).
- Truyền trị bệnh trĩ đã hàng chục năm không khỏi: Mật gấu , bôi vào là rất hay, trăm thứ thuốc đều không bằng ( Tuệ tĩnh, tr 206)
- Kinh trị bị giun chòi mà đau tim: Mật gấu 1 cục bằng hạt đậu, hòa tan với nước mà uống, rất công hiệu ( Tuệ tĩnh, tr 216).
- Truyền trị khi sinh rồi, huyết nghịch lên hôn mê sắp chết: Mật gấu 1 phân mài với rượu đổ vào tỉnh ngay ( Tuệ tĩnh, tr 250).
- Kinh trị trẻ em mới sinh mắt nhắm tít vì thai nhiệt: Mật gấu 1 ít. Nước 1 chén con. Nấu cách thủy cho tan hết, mỗi ngày nhỏ 7,8 lần ( Tuệ Tĩnh, tr 295).
- Trẻ em mũi bị loét đỏ ra: Mật gấu hòa với nước mà bôi ( HT,Q4, tr 373).
- Trẻ em kinh giản mà người thượt ra: Mật gấu bằng hạt đậu xanh hòa với nước Trúc lịch mà uống( HT,Q4,tr 377).
- Chữa mọi chứng cam mà gầy mòn: Mật gấu và Sử quân tử sao, rồi chứng thành bánh làm thuốc hoàn uống với nước gạo đun lên, mỗi lần 20 viên ( HT,Q4,tr 380).
- Mật gấu 3gr, Xạ hương 0,1gr, Hàng thược 60gr, Hồng hoa 10gr .. Dùng 1000ml rượu, ngâm 30 ngày. Ngày uống 3 lần, mỗi lần 30-60ml. Tiêu viêm giải độc, làm máu lưu thông, tan các chỗ ứ đọng, khí huyết đều, giảm đau…Uống thuốc chừng 10 ngày , chứng đau nhói vùng tim sẽ khỏi.( PTBT, tr 213).
- Mật gấu tán nhỏ, khi đau uống 1-2gr với nước ấm . Bài này lưu truyền lâu đời trong dân gian tộc Di. Chủ trị đau tim. Có thể trị viêm túi mật, giun chui ống mật , đau dạ dày, tim quặn. Hiệu quả làm ngừng cơn đau thật rõ rệt. Mật gấu có thể làm bớt nóng, làm mát âm ( Di động vật dược – PTBT, tr 216).
- Mật gấu 0,5gr bột pha với nước sôi uống ngày 1 lần. Mật gấu chữa đi ngoài . Đó là cách dùng truyền thống và đặt biệt của dân tộc Di ( Di y động vật học – PTBT, tr 316).
- Chữa chứng trĩ như vú chuột: Băng phiến, Mật gấu, Hài nhi trà, Xuyên liên và ít Chu sa. Các vị cùng tán bột đều với mật lợn mà bôi, rất thần hiệu ( HT,Q4,tr 399).
- Ung thư thực quản: Kha tử 150gr, Xạ hương 50gr, An tức hương 150, Đinh hương 80gr , Mật gấu 5gr, Tim trâu trừng 250gr. Toàn bộ xay thành bột, rây, cho thêm nước, vê viên, mỗi viên nặng 1gr, ngày uống 2 lần, mỗi lần 2-3gr . Tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu khối u, Dùng trị ung thư thực quản ( bài 13, PTBT, tr 569).
- Ung thư thực quản thời kỳ đầu: Mật gấu 2gr, Cấp tính tử 50gr, Hàn the 15gr, móng tay người 1,5gr . Tất cả nghiền thành bột, chia làm 6 gói, mỗi gói cho thêm 60gr đường phèn. Hòa tan với nước sôi, uống khi nguội. Ngày uống 2 lần, mỗi lần 1 gói. Dùng liền 15-20 ngày ( bài 18, PTBT, tr 570).
- Viêm mắt do ánh điện: Sữa người 10gr, Mật gấu 1gr. Lấy Mật gấu cho vào sữa người tra mắt, ngày 4-6 lần, mỗi lần 3 giọt. Bài thuốc này chữa viêm mắt khỏi nhanh chữa 1-2 ngày hết viêm. Thuốc chưa dùng hết phải để vào tủ lạnh để tráng biến chất ( bài 4, PTBT, tr 2286).
- Thủy đậu: Mật gấu 1 cái . Uống 0,15gr nước mật gấu tươi, hoặc lấy 0,1gr mật gấu khô nghiền uống với nước nguội ngày 1 lần (PTBT, bài 6, tr 2341).
- Có thai tới tháng thứ 6-7, đột nhiên chân tay co giật, ngã lăn, cấm khẩu, mắt nhìn xiên, toàn thân co cứng : Hùng đởm 0,6gr , Nước trúc lịch 15gr. Tán bột Hùng đởm hòa vào nước Trúc lịch cho uống ngay (Trung y học viện Thiên tân, BTTH tr 1351).
- Mắt có màng đỏ: Mật gấu 5 phân hòa với 1 chút nước, cho thêm 1 phân băng não tán nhỏ. Nếu mắt ngứa thì cho thêm 1 chút bột gừng sống . Tất cả trộn đều, nhỏ vào mắt. ( Hoa đà . tr239).
- Mắt mọc những hạt đỏ: Tròng trắng mắt tự nhiên mọc lên những hạt đỏ, sau đó đầu nặng và mặt sưng lên: Hãy lấy Mật gấu thứ thật, bằng chừng 2 hạt gạo, đổ nước sôi vào mà uống, cực công hiệu ( Hoa đà, tr246).
- Trị mắt có màng mây: Hổ phách 30, Long não 30, Suy úy tử 40, Mật gấu 20, Nhân sâm 40, Thạch quyết minh 40. Tán bột, trộn mật làm hoàn, ngày 8-12gr ( Thất bảo hoàn- TĐPT, tr 601).
- Trị sốt cao, sợ gió: Mật gấu 5 ly , hòa nước sôi, uống (577 BTDG, tr 10).
- Sơ can, giải uất, thanh nhiệt, hóa đờm: Hùng đởm phức phương ( Thiên gia diệu phương ): Mật gấu 3gr, Minh phàn 15gr, Thanh đại 15gr, Uất kim 15gr, Xuyên liên 10gr . Sắc uống ( TĐPT, tr 42).
- Trị phụ nữ có thai bị bệnh ở họng: Bằng sa 4gr, Lô cam thạch 4gr, Mật gấu 4gr, Đại băng phiến 0,4gr, Nha tiêu 0,8gr. Tán bột dùng ngoài . Dùng Khương hoạt sắc nước , ngâm Lô cam thạch 7 ngày, phơi khô. Tất cả tán bột. Mỗi lần dùng khoảng 2gr, thổi vào họng ( Chân công đơn -TĐPT, tr 905).
- Sốt cao, sợ gió: Dùng 5 li mật gấu hòa với nước sôi uống ( 557 Bài thuốc dân gian gia truyền).
- Tai sưng: Mật gấu hòa với nước nhỏ vào tai ( Võ Đức Giản - Hội ĐY Bình trị thiên, Một số tâm đắc về ĐY, NXB Bình Trị Thiên 1973, tr 62).
-
Nguồn tin:
Đông y HC tổng hợp.