53. CHỮA CHỨNG PHONG THẤP Ở CƠ BẮP (tuế tý)
- Chủ nhật - 04/05/2025 15:19
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Mùa xuân năm 2003, ông Kiên, trung tá, bộ đội Phòng không Không quân, là bệnh nhân cũ của tôi, ông đưa người em đồng hao tên là Tuyến, nhà ở phường Cống Vị, quận Ba Đình đến nhờ tôi chữa bệnh thị lực giảm.
Ông Tuyến cho biết : “Em bị bệnh nấm tóc, sau thời gian dùng thuốc bôi lên đầu, nấm tóc có đỡ nhưng mắt lại mờ dần. Em đi khám ở Viện mắt Trung ương, người ta chẩn đoán bệnh của em là do thần kinh đáy mắt.” Tôi chữa cho ông Tuyến chừng hơn nửa tháng, mắt ông đã phục hồi sức nhìn như thường. Lúc này ông mới nhờ tôi chữa bệnh thứ hai của ông. Ông Tuyến ngồi ghế, tay kéo ống quần ở chân trái lên tới sát đầu gối, ông đưa ngón tay ấn vào bắp thịt bụng cẳng chân (cơ dép, cơ sinh đôi) mà nói : “Em bị đau ở đây đã hơn một năm, đi lại hơi khó khăn. Nhưng đáng sợ nhất là chứng nhức mỏi ở bắp chân này. Mỗi khi đau nhức, em phải sai thằng con trai em ngồi đấm bóp cho. Ai mách cho em ở đâu có thuốc phong thấp hay, em đều cố gắng tìm mua bằng được để xoa bóp, thế mà bệnh vẫn không khỏi. Có anh Kiên của em biết đấy, trong tủ nhà em hiện đang còn 5 chai, đựng 5 loại thuốc phong thấp khác nhau. Chưa chai nào được dùng hết, nhưng bỏ đi lại tiếc tiền.”
Lúc này tôi mới nhớ lại, hàng ngày đến đây, khi ngồi chờ, ông thường dùng tay vỗ vỗ vào bắp chân này, nhưng tôi đã không để ý đến. Ông Tuyến nói tiếp : “Anh Kiên đã cho em biết, thầy có thể chữa được bệnh phong thấp. Nhưng vì bệnh mắt em nguy hiểm hơn, nên em nhờ thầy chữa mắt của em trước. Đến nay mắt em đã gần khỏi hẳn, em nhờ thầy chữa sang bệnh này cho em.”
Sau khi xem xét kỹ, tôi biết bệnh đó là : “Phong thấp ở cơ bắp”, tôi nói với ông Tuyến : “Bệnh này không phải châm. Trong thời gian tôi châm thêm cho mắt ông thật ổn định, ông hãy về làm theo bài thuốc tôi cho như sau : “Ông ra các hàng lá thuốc Nam ở chợ, mua mỗi ngày một kg cỏ chân vịt tươi, đem về nhặt bỏ đi những tạp chất, rễ, lá úa, lá dập nát, sau đó rửa sạch. Thường thì 1 kg cỏ, sau khi chọn lọc, chỉ còn được một nửa. Số thuốc đó, ông đem chia làm 2 phần. Lấy một phần, đổ 2 bát nước sắc còn một bát, chia làm 2 lần uống trong ngày. Phần còn lại, ông cũng đổ nước, sắc kỹ, nhưng dùng một tấm khăn bông, thấm nước thuốc đó, đắp vào vùng đau, lúc nước thuốc còn ấm nóng. Một ngày ông cũng đắp thuốc hai lần.”
Hôm sau, khi vừa mới đến, ông Tuyến đã vội khoe ngay: “Em làm đúng như lời thầy dặn, đêm qua, em ngủ ngon hơn. Đau nhức đã đỡ hẳn.” Sau 3 ngày dùng thuốc cỏ chân vịt, ông Tuyến nói : “Em mua tất cả là 3 kg cỏ thuốc về dùng, bệnh đau nhức cơ của em đã khỏi hẳn. Em nhẩm tính : Ngày đầu em mua, họ lấy giá một ngàn rưởi đồng 1 kg. Hôm thứ hai em mua, họ lấy giá ba ngàn đồng 1 kg, em cũng mua. Hôm thứ ba, họ lấy giá sáu ngàn đồng 1 kg, em cũng phải mua. Có lẽ người bán hàng đã phát hiện ra hiệu quả nào đó, vì thấy em cần phảỉ mua thuốc của bà ta. Tuy vậy cũng mới hết có mười ngàn năm trăm đồng, chỉ bằng giá tiền mua 3 cân gạo ăn hằng ngày, thế mà khỏi được bệnh của em, đó là giá quá rẻ. Chưa kể đến, em đã học được một bài thuốc quý.”
Thưa các đồng nghiệp trẻ, ngày nay y học Đông, Tây đều đã rất phát triển, người ta chia bệnh tật thành nhiều loại, nhiều chứng khác nhau. Tên bệnh nhiều đến nỗi khó nhớ nổi. Thời cổ, dân gian chia bệnh người lớn làm hai loại: Bệnh từ ngoài mà vào, gọi là phong; bệnh từ trong phát ra gọi là thấp. Phong là gió, bệnh do gió trời thay đổi gây ra; thấp là ẩm thấp ngấm vào trong, từ từ gây bệnh. Phong là bệnh cấp tính; thấp là bệnh mạn tính. Bệnh ở trẻ em cũng chia làm hai loại : Bệnh từ ngoài mà vào, gọi là sài; bệnh từ trong phát ra gọi là cam.
Bệnh phong thấp ở cơ bắp là một danh từ hỗn hợp về nguyên nhân gây bệnh, có gió từ ngoài vào, có ẩm thấp ngấm vào trong từ từ gây bệnh.
Đông y cho rằng : Chứng Tuế tý (phong thấp ở cơ bắp), phần lớn chỉ đau đớn ở một nơi, hoặc phạm vi rất nhỏ, là do phong thấp lưu ở cơ bắp, không di động. Tây y gọi là chứng phong thấp ở cơ bắp. Người thường thì nói là đau thần kinh, đau lưng, đau thần kinh toạ.
Chứng Tuế tý, mới đầu do cảm mạo gây nên, cơ bắp người bệnh có mức rắn giống như bình thường, ấn vào đó thấy đau dữ dội, động tác của họ không dễ dàng.
Nơi bộ vị lưu bệnh, phần lớn là ở cánh tay, vùng vai, gáy, cơ liên sườn, cơ lưng. Nếu được chữa đúng, thời gian ngắn có thể khỏi. Nếu để lưu bệnh quá lâu, không thể chữa khỏi trong thời gian ngắn. Có một ít người bệnh, ở cơ bắp nào đó đau đớn đặc biệt, giống như bên trong có mũi tên đâm. Dân gian gọi là “Phong mũi tên quỷ” (Quỷ tiễn phong).
Cỏ chân vịt (áp chích thảo), có hiệu rất tốt với chứng phong thấp này. Cần lưu ý, loại cỏ chân vịt mọc ở dưới nước, khác với loại gần giống thế, nhưng mọc ở trên cạn, gọi là “Đạm trúc diệp.”
Ông Tuyến cho biết : “Em bị bệnh nấm tóc, sau thời gian dùng thuốc bôi lên đầu, nấm tóc có đỡ nhưng mắt lại mờ dần. Em đi khám ở Viện mắt Trung ương, người ta chẩn đoán bệnh của em là do thần kinh đáy mắt.” Tôi chữa cho ông Tuyến chừng hơn nửa tháng, mắt ông đã phục hồi sức nhìn như thường. Lúc này ông mới nhờ tôi chữa bệnh thứ hai của ông. Ông Tuyến ngồi ghế, tay kéo ống quần ở chân trái lên tới sát đầu gối, ông đưa ngón tay ấn vào bắp thịt bụng cẳng chân (cơ dép, cơ sinh đôi) mà nói : “Em bị đau ở đây đã hơn một năm, đi lại hơi khó khăn. Nhưng đáng sợ nhất là chứng nhức mỏi ở bắp chân này. Mỗi khi đau nhức, em phải sai thằng con trai em ngồi đấm bóp cho. Ai mách cho em ở đâu có thuốc phong thấp hay, em đều cố gắng tìm mua bằng được để xoa bóp, thế mà bệnh vẫn không khỏi. Có anh Kiên của em biết đấy, trong tủ nhà em hiện đang còn 5 chai, đựng 5 loại thuốc phong thấp khác nhau. Chưa chai nào được dùng hết, nhưng bỏ đi lại tiếc tiền.”
Lúc này tôi mới nhớ lại, hàng ngày đến đây, khi ngồi chờ, ông thường dùng tay vỗ vỗ vào bắp chân này, nhưng tôi đã không để ý đến. Ông Tuyến nói tiếp : “Anh Kiên đã cho em biết, thầy có thể chữa được bệnh phong thấp. Nhưng vì bệnh mắt em nguy hiểm hơn, nên em nhờ thầy chữa mắt của em trước. Đến nay mắt em đã gần khỏi hẳn, em nhờ thầy chữa sang bệnh này cho em.”
Sau khi xem xét kỹ, tôi biết bệnh đó là : “Phong thấp ở cơ bắp”, tôi nói với ông Tuyến : “Bệnh này không phải châm. Trong thời gian tôi châm thêm cho mắt ông thật ổn định, ông hãy về làm theo bài thuốc tôi cho như sau : “Ông ra các hàng lá thuốc Nam ở chợ, mua mỗi ngày một kg cỏ chân vịt tươi, đem về nhặt bỏ đi những tạp chất, rễ, lá úa, lá dập nát, sau đó rửa sạch. Thường thì 1 kg cỏ, sau khi chọn lọc, chỉ còn được một nửa. Số thuốc đó, ông đem chia làm 2 phần. Lấy một phần, đổ 2 bát nước sắc còn một bát, chia làm 2 lần uống trong ngày. Phần còn lại, ông cũng đổ nước, sắc kỹ, nhưng dùng một tấm khăn bông, thấm nước thuốc đó, đắp vào vùng đau, lúc nước thuốc còn ấm nóng. Một ngày ông cũng đắp thuốc hai lần.”
Hôm sau, khi vừa mới đến, ông Tuyến đã vội khoe ngay: “Em làm đúng như lời thầy dặn, đêm qua, em ngủ ngon hơn. Đau nhức đã đỡ hẳn.” Sau 3 ngày dùng thuốc cỏ chân vịt, ông Tuyến nói : “Em mua tất cả là 3 kg cỏ thuốc về dùng, bệnh đau nhức cơ của em đã khỏi hẳn. Em nhẩm tính : Ngày đầu em mua, họ lấy giá một ngàn rưởi đồng 1 kg. Hôm thứ hai em mua, họ lấy giá ba ngàn đồng 1 kg, em cũng mua. Hôm thứ ba, họ lấy giá sáu ngàn đồng 1 kg, em cũng phải mua. Có lẽ người bán hàng đã phát hiện ra hiệu quả nào đó, vì thấy em cần phảỉ mua thuốc của bà ta. Tuy vậy cũng mới hết có mười ngàn năm trăm đồng, chỉ bằng giá tiền mua 3 cân gạo ăn hằng ngày, thế mà khỏi được bệnh của em, đó là giá quá rẻ. Chưa kể đến, em đã học được một bài thuốc quý.”
Thưa các đồng nghiệp trẻ, ngày nay y học Đông, Tây đều đã rất phát triển, người ta chia bệnh tật thành nhiều loại, nhiều chứng khác nhau. Tên bệnh nhiều đến nỗi khó nhớ nổi. Thời cổ, dân gian chia bệnh người lớn làm hai loại: Bệnh từ ngoài mà vào, gọi là phong; bệnh từ trong phát ra gọi là thấp. Phong là gió, bệnh do gió trời thay đổi gây ra; thấp là ẩm thấp ngấm vào trong, từ từ gây bệnh. Phong là bệnh cấp tính; thấp là bệnh mạn tính. Bệnh ở trẻ em cũng chia làm hai loại : Bệnh từ ngoài mà vào, gọi là sài; bệnh từ trong phát ra gọi là cam.
Bệnh phong thấp ở cơ bắp là một danh từ hỗn hợp về nguyên nhân gây bệnh, có gió từ ngoài vào, có ẩm thấp ngấm vào trong từ từ gây bệnh.
Đông y cho rằng : Chứng Tuế tý (phong thấp ở cơ bắp), phần lớn chỉ đau đớn ở một nơi, hoặc phạm vi rất nhỏ, là do phong thấp lưu ở cơ bắp, không di động. Tây y gọi là chứng phong thấp ở cơ bắp. Người thường thì nói là đau thần kinh, đau lưng, đau thần kinh toạ.
Chứng Tuế tý, mới đầu do cảm mạo gây nên, cơ bắp người bệnh có mức rắn giống như bình thường, ấn vào đó thấy đau dữ dội, động tác của họ không dễ dàng.
Nơi bộ vị lưu bệnh, phần lớn là ở cánh tay, vùng vai, gáy, cơ liên sườn, cơ lưng. Nếu được chữa đúng, thời gian ngắn có thể khỏi. Nếu để lưu bệnh quá lâu, không thể chữa khỏi trong thời gian ngắn. Có một ít người bệnh, ở cơ bắp nào đó đau đớn đặc biệt, giống như bên trong có mũi tên đâm. Dân gian gọi là “Phong mũi tên quỷ” (Quỷ tiễn phong).
Cỏ chân vịt (áp chích thảo), có hiệu rất tốt với chứng phong thấp này. Cần lưu ý, loại cỏ chân vịt mọc ở dưới nước, khác với loại gần giống thế, nhưng mọc ở trên cạn, gọi là “Đạm trúc diệp.”