4 loại thảo mộc hỗ trợ cải thiện triệu chứng trĩ hiệu quả

1. Diếp cá

Nội dung

• 1. Diếp cá
• 2. Cỏ nhọ nồi
• 3. Hoa hòe hỗ trợ trị bệnh trĩ
• 4. Trắc bá diệp

Diếp cá còn có tên gọi khác là Ngư tinh thảo, là vị thuốc được dùng phổ biến trong Đông y với vị cay, tính hơi lạnh, đi vào kinh phế, đại trường, có tác dụng thanh nhiệt giải độc, tiêu thũng bài nùng, lợi niệu thông lâm, sát trùng.

Đối với bệnh trĩ, diếp cá không chỉ tác động trực tiếp vào búi trĩ mà còn giải quyết các gốc rễ gây bệnh từ bên trong do có khả năng thanh nhiệt lợi thấp tại đại trường, tiêu thũng, tiêu viêm, làm xẹp búi trĩ, chỉ huyết giúp cầm máu do nhiệt bức huyết vọng hành, đồng thời có tác dụng nhuận tràng thông tiện, làm mềm phân, giảm áp lực lên các tĩnh mạch trĩ khi rặn.

Cách dùng: Lấy khoảng 50g - 100g lá diếp cá tươi, rửa sạch bằng nước muối. Sau đó, đem xay lá với một chút nước lọc và vài hạt muối, lọc bỏ bã, chia uống 2 lần trong ngày.

Diếp cá xay lấy nước uống có tác dụng làm giảm triệu chứng bệnh trĩ.

2. Cỏ nhọ nồi

Cỏ nhọ nồi được Đông y sử dụng với tên gọi Hạn liên thảo. Nhọ nồi có vị ngọt, chua, tính lạnh, đi vào kinh can, thận, có tác dụng lương huyết chỉ huyết, tư âm bổ thận, thanh nhiệt giải độc, có thể sử dụng trong điều trị các chứng xuất huyết, can thận âm hư, các chứng bệnh ngoài da, nhiễm trùng, hỗ trợ điều trị sốt xuất huyết…

Cỏ nhọ nồi được Đông y sử dụng thường xuyên trong các bài thuốc giúp điều trị bệnh trĩ do có tác dụng lương huyết chỉ huyết, tư âm bổ thận, thu liễm và tư âm tại chỗ. Các nghiên cứu khoa học hiện đại cũng chứng minh rằng, cỏ nhọ nồi có tác dụng cầm máu rất nhanh nhờ hàm lượng vitamin K và hợp chất tanin, đồng thời có tác dụng làm tăng sức bền thành mạch, chống oxy hóa, chống viêm giảm sưng nề, hỗ trợ bảo vệ niêm mạc đường tiêu hóa, từ đó giúp hỗ trợ cải thiện tình trạng trĩ, tạo điều kiện cho búi trĩ co dần theo thời gian.

Cách dùng: Dùng 30g cỏ nhọ nồi khô (đã sao vàng) hoặc 60g cây tươi, sắc với 500ml nước, đun cạn còn khoảng 200ml, chia làm 2 lần uống trong ngày sau bữa ăn. Với những trường hợp bệnh trĩ chảy máu nhiều, có thể dùng dạng sao đen của cỏ nhọ nồi, tán bột uống để hỗ trợ cầm máu.

3. Hoa hòe hỗ trợ trị bệnh trĩ

Hoa hòe là một trong những vị thuốc đầu bảng có tác dụng làm bền thành mạch. Hoa hòe, đặc biệt là nụ hoa hòe (hòe mễ) là vị thuốc thường dùng trong các bài thuốc điều trị bệnh trĩ của Đông y. Hoa hòe có vị đắng, tính lạnh, đi vào kinh can, đại trường, có tác dụng lương huyết chỉ huyết, thanh can tả hỏa.

​​​​​​Trong Đông y, can và đại trường có quan hệ tương thông, can hỏa quá vượng sẽ truyền nhiệt xuống đại trường, hoa hòe với tác dụng thanh can tả hỏa sẽ giúp dập tắt nguồn hỏa nhiệt từ can truyền xuống, từ đó hỗ trợ điều trị bệnh trĩ từ gốc. Ngoài ra, hoa hòe thông qua tác dụng lương huyết chỉ huyết cũng hỗ trợ hiệu quả các trường hợp trĩ chảy máu.

Theo khoa học hiện đại, sở dĩ hoa hòe có tác dụng điều trị bệnh trĩ là nhờ rutin với hàm lượng cao trong hoa hòe giúp làm tăng sức bền thành mạch, đồng thời các flavonoid trong hoa hòe cũng giúp chống viêm, giảm phù nề, bảo vệ niêm mạc, chống oxy hóa.

Y học hiện đại cũng chứng minh rằng khi hoa hòe được sao cháy, các hoạt chất trong đó có khả năng rút ngắn thời gian đông máu một cách đáng kể.

Cách dùng: Lấy 20g hoa hòe (có thể dùng sao cháy với những trường hợp chảy máu nặng) cho vào ấm, hãm với nước sôi 100°C trong khoảng 15 phút. Đậy kín nắp để tránh thất thoát tinh dầu, uống thay trà trong ngày.

4. Trắc bá diệp

Trắc bá diệp là loại cây thường được trồng làm cảnh ở các vườn hoa, hoặc trồng trong nhà. Bên cạnh hòe hoa, trắc bá diệp cũng là một vị thuốc có tác dụng cầm máu tốt, đặc biệt hiệu quả với những trường hợp bệnh trĩ chảy máu.

Trắc bá diệp có vị đắng, cay, chát, tính lạnh, đi vào các kinh phế, can, đại trường, có tác dụng trừ đàm chỉ khái, lương huyết chỉ huyết, sát trùng, thường được ứng dụng trong điều trị các chứng xuất huyết, bệnh đường hô hấp, bệnh về tóc, các bệnh ngoài da…

Theo y học cổ truyền, phế và đại trường có mối quan hệ biểu – lý. Trắc bách diệp quy vào kinh phế, có tác dụng thanh nhiệt, từ đó hỗ trợ gián tiếp làm giảm nhiệt ở đại trường – yếu tố được cho là liên quan đến bệnh trĩ do nhiệt uất. Ngoài ra, dược liệu này còn có tác dụng lương huyết, cầm máu, giúp giảm đau và làm săn se niêm mạc, góp phần cải thiện các triệu chứng của bệnh trĩ.

Cách dùng: Dùng trắc bá diệp (sao cháy) 12g, hoa hòe (sao vàng) 12g, diếp cá khô 15g, sắc với 500ml nước, đun nhỏ lửa còn 200ml, chia uống 2 lần trong ngày sau bữa ăn.

Lưu ý cần thiết: Các loại thảo dược trên đã được cả Đông y và khoa học hiện đại chứng minh là có tác dụng tốt trong điều trị bệnh trĩ, tuy nhiên nếu dùng đơn thuần, các vị thuốc này chủ yếu hỗ trợ ở giai đoạn nhẹ hoặc phòng ngừa tái phát. Nếu bệnh đã chuyển sang giai đoạn nặng ở độ 3 hoặc độ 4, nên kết hợp thăm khám chuyên sâu để có phác đồ điều trị phù hợp.

BS. Nguyễn Huy Hoàng