9 bài thuốc từ lá mơ lông (mơ tam thể)

1. Đặc điểm và công dụng của lá mơ lông

Cây mơ lông, tên gọi khác là mơ tam thể, dây mơ tròn, cẩu xư đằng, my mao, mơ lông... Cây mọc hoang ở khắp nước ta, thường thấy cây mọc leo lên các bờ rào; cây cũng được trồng làm rau sống, thường dùng ăn với món thịt chó.

Là cây leo, cây mơ lông có lá mọc đối, hình trứng hay mác dài, gốc lá tròn hay hình tim, cuống dài, hai mặt lá có lông mịn. Hoa tím nhạt, tràng hình ống, mọc thành xim kép ở kẽ lá hoặc đầu cành. Quả hình cầu có đài màu vàng - nâu bóng.

Theo Đông y, mơ lông có tính bình, vị đắng ngọt; có tác dụng thanh nhiệt, sát trùng, tiêu thũng trướng; dùng chữa hoàng đản (vàng da), kiết lỵ, đau dạ dày, phong thấp, phụ nữ bế kinh…

Tại Ấn Độ người ta dùng lá mơ lông, lọc lấy nước uống (cho thêm đường, gừng) kết hợp với xoa bóp; hoặc dùng toàn cây sắc nước uống thay trà để chữa tê thấp. Tại Philipin, dân gian uống nước sắc của lá mơ tam thể để chữa bệnh sỏi thận, bí tiểu tiện.

Trên thực tế, ngoài tác dụng tiêu thực chữa đi lỵ, lá mơ còn có thể sử dụng để chữa trị một số chứng bệnh khác.

2. Món ăn bài thuốc từ lá mơ lông

2.1 Tiêu thực, chữa lỵ trực trùng Shiga (kiết lỵ): Lá mơ lông 50g, trứng gà 1 quả; lá mơ rửa sạch, thái nhỏ trộn với trứng gà (có người chỉ dùng lòng đỏ, nhưng kinh nghiệm dùng cả lòng trắng phổ biến hơn) đặt lên chảo rán (không cho dầu mỡ); ngày ăn 2 lần; ăn liền 3-5 ngày.

2.2 Giảm đau khớp, trừ phong thấp: Mơ lông cả dây 60g (khô), sắc nước uống.

2.3 Chữa vàng da liên quan đến bệnh lý gan mật: Rễ mơ lông 90g, đậu tương 200g; hầm chín nhừ, thêm gia vị vừa miệng, chia ăn trong ngày.

2.4 Chữa phụ nữ bế kinh do huyết hư (thiếu máu): Rễ mơ lông 30g, kê huyết đằng 15g. 2 vị bọc vào túi vải, hầm với 300g thịt bò, chia ăn trong ngày.
2.5 Chữa đau trướng bụng, đầy bụng ăn không tiêu: Rễ mơ lông 30-50g, sắc nước uống trong ngày.

Hoặc dùng bài: Rễ mơ tam thể, phơi hoặc sấy khô, tán bột mịn, ngày uống 3 lần, mỗi lần uống 2g.

2.6 Trừ giun kim: Lá mơ lông 30g-50g, rửa sạch, giã nát, thêm nước đun sôi để nguội, lọc lấy nước cốt; tối trước khi đi ngủ, bơm thụt vào hậu môn, sau khoảng 20 phút, giun sẽ bò ra.

2.7 Hỗ trợ chữa đau dạ dày: Lá mơ tươi khoảng 60g, sắc nước uống nhiều ngày.

2.8 Sụt giảm cân nặng và suy nhược cơ thể, chán ăn: Lá mơ tươi, thái nhỏ, trộn với thịt xay nhỏ, viên rán chín.

2.9 Chữa rắn cắn: Lá mơ 50g rửa sạch, nhai nuốt nước, bả đắp vết cắn.

ThS. Hoàng Khánh Toàn