Vì sao cơm rượu nếp là món ăn không thể thiếu trong ngày Tết Đoan ngọ?

Tết Đoan ngọ được tổ chức vào giờ ngọ, ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch hằng năm và từ lâu đã trở thành một trong những ngày Tết truyền thống của người Việt. Người Việt Nam còn gọi Tết Đoan ngọ là Tết diệt sâu bọ. Tuy nhiên, vì sao ngày này mọi người thường chuẩn bị trái cây và đặc biệt là món cơm rượu nếp trong mâm lễ cúng thì không phải ai cũng biết.

Trong ngày Tết Đoan ngọ, mặc dù không cần chuẩn bị mâm cao cỗ đầy hay cỗ mặn phức tạp, nhiều gia đình vẫn chuẩn bị mâm lễ cúng hoa quả gọn gàng, đơn giản để dâng gia tiên cũng như mong cầu sức khỏe cho cả gia đình. Bánh tro, cơm rượu, hoa quả... là những món không thể thiếu trong dịp Tết Đoan ngọ.

1. Thành phần dinh dưỡng của cơm rượu nếp

Theo quan niệm dân gian, vào ngày Tết Đoan ngọ, mọi người thường ăn cơm rượu nếp và hoa quả có vị chua chát để diệt sâu bọ. Không phải tự nhiên cơm rượu được chọn là món ăn đặc trưng để nghênh đón ngày Tết này, bởi chúng rất giàu dinh dưỡng, giúp giải nhiệt trong ngày hè nắng nóng.

Cơm rượu nếp (bao gồm cả nếp cái hoa vàng và nếp cẩm) được làm từ hạt gạo nếp lứt nấu chín, sau đó ủ với men rượu làm từ các vị thảo mộc. Quá trình lên men tự nhiên này giúp giữ lại trọn vẹn và tăng cường các giá trị dinh dưỡng của hạt gạo:
Cơm rượu nếp cung cấp tinh bột tốt, protein, chất béo lành mạnh và các khoáng chất như sắt, canxi, phốt pho. Lớp cám ở gạo nếp rất giàu dưỡng chất, vitamin và khoáng chất. Đặc biệt, lớp vỏ cám bên ngoài của gạo nếp lứt chứa hàm lượng lớn vitamin nhóm B (B1, B2, B3, B6), giúp chuyển hóa năng lượng hiệu quả và làm giảm mệt mỏi. Khi hạt gạo nếp lên men và chín ngấu, món ăn chứa nhiều chất xơ và vitamin B.

Riêng đối với cơm rượu nếp cẩm, màu tím đậm của hạt gạo là do chứa hàm lượng anthocyanin rất cao. Đây là một chất chống oxy hóa mạnh, có khả năng bảo vệ tế bào khỏi sự tấn công của các gốc tự do.

2. Những lợi ích sức khỏe từ món cơm rượu nếp

Việc ăn cơm rượu nếp vào dịp Tết Đoan ngọ không chỉ là một nét đẹp văn hóa mà còn mang lại nhiều tác dụng tốt cho cơ thể và là một cách tôn vinh sự phong phú của ẩm thực truyền thống. Ăn cơm rượu kèm cả nước lẫn cái trong ngày hè nóng không chỉ giúp tăng sức đề kháng mà còn ngăn ngừa được nhiều bệnh tật khác:

Tốt cho hệ tim mạch: Các nghiên cứu cho thấy chất men trong cơm rượu nếp có khả năng hỗ trợ làm giảm lượng cholesterol xấu trong máu. Việc tiêu thụ món ăn này với liều lượng hợp lý giúp ổn định huyết áp và bảo vệ thành mạch.

Bổ máu và ngăn ngừa thiếu sắt: Hàm lượng sắt cao trong hạt gạo nếp, đặc biệt là nếp cẩm, giúp kích thích quá trình tái tạo hồng cầu, phòng ngừa tình trạng thiếu máu do thiếu sắt trong mùa hè.

Hỗ trợ và làm sạch hệ tiêu hóa: Quá trình lên men tạo ra các acid hữu cơ và các vi sinh vật có lợi cho đường ruột. Khi ăn vào sáng sớm, cơm rượu nếp giúp kích thích dạ dày tiết dịch vị, hỗ trợ tiêu hóa thức ăn tốt hơn, giảm tình trạng đầy bụng, khó tiêu và làm sạch đường ruột.

Theo TS.BS Nguyễn Trọng Hưng - Viện Dinh dưỡng Quốc gia, rượu nếp cái, rượu nếp cẩm là thức ăn đồng thời cũng là đồ uống, dùng nguyên cả nước lẫn cái, hương vị ngon thơm được nhiều người ưa chuộng, kể cả người cao tuổi và trẻ em. Món ăn này không những có tác dụng bồi bổ cơ thể mà còn giúp ăn ngon miệng, kích thích tiêu hóa.