5 món ăn – bài thuốc từ quả mướp: Thanh nhiệt, lợi sữa, tốt cho tiêu hóa

1. Tác dụng của quả mướp

• 1. Tác dụng của quả mướp
• 2. Một số món ăn – bài thuốc từ quả mướp
• 2.1. Canh mướp nấu tôm – thanh nhiệt, lợi tiểu
• 2.2. Mướp xào trứng – bổ dưỡng, dễ tiêu
• 2.3. Canh mướp nấu lạc (đậu phộng) – lợi sữa, bổ dưỡng
• 2.4. Mướp nấu cua – mát gan, giải nhiệt
• 2.5. Canh mướp nấu thịt bằm – bổ dưỡng, dễ ăn
• 3. Lưu ý khi sử dụng mướp

Theo bác sĩ nội trú (BSNT) Nguyễn Thành Vương, Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội, quả mướp có vị ngọt, tính mát, quy vào kinh Phế, Can, Vị. Tác dụng chính là thanh nhiệt, hóa đờm, lương huyết, giải độc.

Ngoài quả, các bộ phận khác của cây mướp như xơ mướp, hạt mướp, lá mướp cũng được dùng trong một số bài thuốc dân gian giúp thông kinh lạc, giảm đau, hỗ trợ viêm xoang, ho đờm.

Dưới góc nhìn dinh dưỡng hiện đại, quả mướp chứa nhiều nước (trên 90%), vitamin C, vitamin nhóm B, beta-caroten cùng các khoáng chất như kali, magie… giúp cơ thể giải nhiệt và duy trì cân bằng điện giải trong mùa nóng.

Không chỉ đơn thuần là món ăn giải nhiệt, quả mướp còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe:

• Thanh nhiệt, giải độc, làm mát cơ thể: Phù hợp với người hay nóng trong, nổi mụn, rôm sảy.
• Hỗ trợ tiêu hóa: Nhờ giàu chất xơ và nước, giúp nhuận tràng, giảm táo bón.
• Lợi tiểu, giảm phù nhẹ: Hỗ trợ tăng bài tiết nước tiểu.
• Hỗ trợ giảm cân: Ít calo, nhiều nước, tạo cảm giác no lâu.
• Lợi sữa: Thường được dùng trong khẩu phần ăn của phụ nữ sau sinh.
• Hỗ trợ hô hấp: Theo Đông y, mướp giúp hóa đờm, giảm ho nhẹ.
• Làm đẹp da: Nhờ tác dụng chống oxy hóa, giúp da sáng và giảm mụn.
• Giảm cảm giác mệt mỏi mùa hè: Bù nước, hỗ trợ cân bằng điện giải.

2. Một số món ăn – bài thuốc từ quả mướp

BSNT. Nguyễn Thành Vương giới thiệu một số món ăn – bài thuốc dễ nấu từ quả mướp:

2.1. Canh mướp nấu tôm – thanh nhiệt, lợi tiểu

Nguyên liệu (2–3 người ăn): Mướp tươi 2 quả (300–400 g), tôm tươi 150 g, hành lá, gia vị.

Cách làm: Tôm bóc vỏ, giã hoặc xay nhuyễn, nấu với khoảng 1 lít nước, sau đó cho mướp vào nấu chín.

Công dụng: Thanh nhiệt, lợi tiểu, hỗ trợ tiêu hóa, phù hợp trong mùa nóng.

2.2. Mướp xào trứng – bổ dưỡng, dễ tiêu

Nguyên liệu (2 người ăn): Mướp 1–2 quả (200–300 g), trứng gà 2 quả, dầu ăn, gia vị.

Cách làm: Mướp gọt vỏ, cắt miếng, xào nhanh với trứng.

Công dụng: Bổ sung dinh dưỡng, dễ tiêu hóa, thích hợp cho người mới ốm dậy.

2.3. Canh mướp nấu lạc (đậu phộng) – lợi sữa, bổ dưỡng

Nguyên liệu (2–3 người ăn): Mướp 2 quả (300 g), lạc 50 g, gia vị.

Cách làm: Lạc ngâm mềm, ninh trước, sau đó cho mướp vào nấu chín.

Công dụng: Lợi sữa, bổ dưỡng, thích hợp cho phụ nữ sau sinh.

2.4. Mướp nấu cua – mát gan, giải nhiệt

Nguyên liệu (2–3 người ăn): Mướp 2 quả (300–400 g), cua đồng 200 g, rau mồng tơi (tùy chọn) 100 g.

Cách làm: Cua giã lọc lấy nước, đun sôi, cho mướp vào nấu chín.

Công dụng: Thanh nhiệt, giải độc, bổ sung canxi tự nhiên.

2.5. Canh mướp nấu thịt bằm – bổ dưỡng, dễ ăn

Nguyên liệu (2–3 người ăn): Mướp 2 quả (300 g), thịt nạc băm 100–150 g, gia vị.

Cách làm: Xào sơ thịt, thêm nước nấu sôi rồi cho mướp vào.

Công dụng: Bổ dưỡng, dễ tiêu, phù hợp với người cao tuổi, trẻ nhỏ.

3. Lưu ý khi sử dụng mướp

• Không nên ăn quá nhiều mướp trong thời gian ngắn.
• Người tỳ vị hư hàn, hay lạnh bụng nên hạn chế.
• Không dùng mướp đã già, xơ cứng vì khó tiêu.
• Nên chế biến chín, hạn chế ăn sống.

Quả mướp là thực phẩm dân dã nhưng giàu giá trị dinh dưỡng và dược tính, có thể chế biến thành nhiều món ăn – bài thuốc tốt cho sức khỏe, đặc biệt trong mùa hè. Tuy nhiên, cần sử dụng hợp lý để đạt hiệu quả tốt nhất. Kết hợp mướp với các thực phẩm khác trong chế độ ăn cân bằng sẽ giúp tăng hiệu quả bồi bổ và bảo vệ sức khỏe.

Hải Long