5 'cạm bẫy' khi dùng thực phẩm chức năng gây hại thận

Nhiều người có ý thức chăm sóc sức khỏe thường sở hữu những tủ thuốc gia đình chất đầy các loại thực phẩm chức năng (TPCN) ngoại nhập. Tuy nhiên, thứ bạn đang đưa vào cơ thể chưa chắc là sức khỏe, mà có thể là "bản án tử" cho chính quả thận của mình.

Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, chuyên gia Thận học nổi tiếng tại Đài Loan cảnh báo 5 "bẫy" thực phẩm chức năng gây hại thận nghiêm trọng. Đáng chú ý, những sản phẩm quen thuộc như bột protein hay dầu cá cũng có thể phản tác dụng nếu dùng sai cách.

Tự ý bỏ thuốc Tây để chuyển sang thảo dược "tự nhiên"

Nhiều bệnh nhân mang tâm lý: "Thuốc Tây hại thận lắm, thà dùng thực phẩm bổ sung tự nhiên còn hơn". Hệ quả là họ tự ý ngừng thuốc huyết áp hoặc thuốc tiểu đường do bác sĩ kê đơn để chuyển sang các loại thảo dược phức hợp hoặc sản phẩm được quảng cáo là "đặc trị bổ thận" trên mạng.

Bác sĩ Hồng nhấn mạnh, các loại thuốc kê đơn (như thuốc hạ huyết áp) đã được chứng minh lâm sàng là có tác dụng bảo vệ thận và làm chậm quá trình suy thận. Việc tự ý dừng thuốc để dùng các loại TPCN không có đủ bằng chứng khoa học chỉ khiến tình trạng bệnh chuyển biến xấu một cách nhanh chóng.

TPCN không thể thay thế thuốc chữa bệnh. Nếu muốn bổ sung bất kỳ sản phẩm nào, bệnh nhân bắt buộc phải tham khảo ý kiến chuyên gia thận học để đánh giá rủi ro và lợi ích.

Bột protein, vitamin chứa "bẫy phospho" cực nguy hiểm

Đối với người có chức năng thận kém, việc kiểm soát nghiêm ngặt lượng phospho, kali và protein nạp vào cơ thể là tối quan trọng. Tuy nhiên, nhiều loại TPCN lại là những "quả bom" giấu mặt chứa hàm lượng phốt pho và kali rất cao, ví dụ: bột protein cao cấp, tinh chất cốt gà, tinh chất hàu, viên vitamin tổng hợp, các loại bột hòa tan...

Nhiều sản phẩm bổ sung dạng chế biến sẵn có chứa "phospho vô cơ" (thường xuất hiện dưới dạng chất phụ gia thực phẩm phosphate). Phospho vô cơ có tỷ lệ hấp thụ qua đường ruột cực cao, trực tiếp làm tăng nồng độ phốt pho trong máu, dẫn đến vôi hóa mạch máu, tăng nguy cơ tim mạch và gây rối loạn chuyển hóa xương.

Người bệnh thận cần kiểm tra kỹ bảng thành phần trước khi mua. Nếu thấy xuất hiện các từ khóa như "Phosphate", "Dihydrogen phosphate" hoặc các thuật ngữ phụ gia mơ hồ, hãy đặc biệt cẩn trọng.

Người bệnh thận cần kiểm tra kỹ bảng thành phần TPCN trước khi mua. Ảnh: functional food

Thảo dược gắn mác "tự nhiên" ẩn chứa axit aristolochic

Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường cảnh báo: "Tự nhiên" không đồng nghĩa với "không độc hại". Nhiều loại thảo dược đã được ghi nhận là nguyên nhân trực tiếp gây tổn thương thận.

Minh chứng điển hình nhất là các vị thuốc Đông y chứa axit aristolochic (mã đề thảo, phòng kỷ...) - thành phần từng được phát hiện trong một số loại thuốc giảm cân và là thủ phạm gây suy thận nghiêm trọng cũng như ung thư đường tiết niệu.

Đối với các loại "bí phương cổ truyền" hay thực phẩm chức năng thảo dược không rõ nguồn gốc, người tiêu dùng cần tuyệt đối cảnh giác.

Dầu cá và các sản phẩm từ biển sâu có nguy cơ nhiễm kim loại nặng

Nhiều người uống dầu cá với mục đích bảo vệ thận, nhưng kết quả lại ngược lại. Các loài cá lớn nằm ở cuối chuỗi thức ăn rất dễ tích tụ kim loại nặng độc hại, đặc biệt là thủy ngân, chì và cadmium. Sự tích tụ các kim loại nặng này trong cơ thể sẽ gây ra độc tính trực tiếp và lâu dài cho thận.

Bác sĩ khuyến cáo người tiêu dùng nên ưu tiên lựa chọn các sản phẩm đã được kiểm nghiệm bởi bên thứ ba hoặc có chứng nhận chất lượng độc lập để đảm bảo hàm lượng kim loại nặng nằm trong ngưỡng an toàn.

Tương tác nguy hiểm giữa TPCN và thuốc kê đơn

Bác sĩ Hồng nhắc nhở, các loại thuốc mà bệnh nhân thận thường phải dùng như thuốc hạ huyết áp, thuốc chống đông máu hoặc thuốc lợi tiểu đều có thể xảy ra tương tác với TPCN. Điều này làm giảm hiệu lực của thuốc điều trị hoặc làm tăng tác dụng phụ.

Chẳng hạn, một số loại thảo dược có thể làm thay đổi tác dụng của thuốc chống đông máu, dẫn đến những rủi ro lâm sàng khó lường trước.

Để bảo vệ thận một cách khoa học, chuyên gia đưa ra 3 nguyên tắc vàng:

• Quy tắc 3 tháng: Nếu sử dụng bất kỳ loại TPCN nào liên tục quá 3 tháng, bắt buộc phải đi kiểm tra chức năng gan và thận. Nếu có bất kỳ chỉ số nào bất thường, phải dừng lại ngay.

• Ưu tiên thực phẩm tự nhiên: Hãy cố gắng dung nạp các chất dinh dưỡng từ các loại thực phẩm tươi sống, thuận tự nhiên và đúng mùa thay vì phụ thuộc vào các viên nén đã qua chế biến sâu.

• Tham khảo ý kiến bác sĩ: Hãy mang theo sản phẩm (hoặc chụp ảnh lại bảng thành phần) và hỏi thẳng bác sĩ điều trị: "Liệu loại TPCN này có xung đột với thuốc tôi đang uống không? Nó có làm tăng đáng kể lượng protein, phospho hoặc kali của tôi không?"

Mỹ Ý (Theo UFood)