Loài rau mọc hoang như cỏ dại nhưng lại có tác dụng quý chữa bệnh

1. Tác dụng của rau cải đồng

Cải đồng trong bài viết này nhắc tới có tên khoa học là Youngia japonica (L.) DC., thuộc họ Cúc (Asteraceae), còn có tên gọi cải trời. Trong Đông y, rau cải đồng có vị đắng, tính lạnh, đi vào các kinh can, vị, phế; có tác dụng thanh nhiệt giải độc, tiêu thũng chỉ thống, kháng khuẩn tiêu viêm, lợi yết hầu; thường dùng trong điều trị các chứng cảm mạo phát nhiệt, yết hầu sưng đau, viêm amidan, mụn nhọt, viêm tuyến vú, đau nhức xương khớp do phong thấp, viêm đường tiết niệu, viêm kết mạc, bạch đới…

Rau cải đồng thường dùng hỗ trợ trị mụn nhọt, đau nhức xương, viêm đường tiết niệu...

Theo các nghiên cứu hiện đại, rau cải đồng có chứa nhiều sesquiterpene (grosheimin, crepiside); flavonoids (luteolin, apigenin); acid phenolic (acid chlorogenic, acid chicoric) cùng hàm lượng cao vitamin C, vitamin A, các vitamin nhóm B (B1, B2, B3), vitamin K.

Ngoài ra rau cải đồng cũng chứa nhiều chất xơ hòa tan, các khoáng chất cần thiết cho cơ thể như kali, canxi, sắt, magie, kẽm… Rau cải đồng được khoa học hiện đại chứng minh là có nhiều tác dụng quan trọng với sức khỏe.

• Khả năng kháng virus và kháng khuẩn: Rau cải đồng có khả năng ức chế virus respiratory syncytial (RSV), là loại virus thường gây ra các bệnh viêm đường hô hấp và có tác dụng kháng khuẩn hiệu quả đối với các loại vi khuẩn gây bệnh thông thường như tụ cầu vàng, escherichia coli.
• Tác dụng chống viêm và giảm đau: Rau cải đồng rất hiệu quả trong việc điều trị các chứng viêm khớp, sưng tấy và viêm họng cấp tính.
• Chống oxy hóa và bảo vệ tế bào: Nhờ hàm lượng cao các dẫn xuất của acid caffeic và flavonoid, cải đồng giúp làm sạch các gốc tự do trong cơ thể, ngăn ngừa quá trình lão hóa tế bào và hỗ trợ phòng ngừa các bệnh mạn tính liên quan đến stress oxy hóa.
• Chống dị ứng: Rau cải đồng có khả năng ức chế sự giải phóng histamin.

Ngoài ra, cải đồng còn có khả năng giải độc kim loại nặng và tiềm năng hỗ trợ điều trị ung thư.

2. Một số cách dùng rau cải đồng tốt cho sức khỏe

2.1 Trà rau cải đồng khô

Nguyên liệu: Toàn bộ cây cải đồng (cả rễ, thân, lá, hoa) rửa sạch, thái nhỏ, phơi khô để dùng dần.

Cách chế biến: Mỗi lần lấy khoảng 15 - 30g cây khô sắc với 500ml nước, đun sôi khoảng 10 - 15 phút rồi lấy nước uống thay trà trong ngày.

Tác dụng: Lợi tiểu, tiêu thũng, hỗ trợ điều trị viêm đường tiết niệu và viêm tuyến vú.

2.2 Salad rau cải đồng

Nguyên liệu: Lá cải đồng non (chưa ra hoa), nước sốt mè hoặc giấm chua ngọt.

Chế biến: Rửa sạch rau, ngâm nước muối, để thật ráo nước; trộn đều với nước sốt, có thể thêm cà chua bi hoặc các loại hạt để tăng dinh dưỡng.

Tác dụng: Cung cấp vitamin C và chất chống oxy hóa tươi nguyên chất, giúp đẹp da và tăng sức đề kháng.

2.3 Rau cải đồng nấu thịt bằm

Nguyên liệu: 200g lá cải đồng non, 100g thịt lợn nạc băm nhỏ, gừng tươi, gia vị.

Cách chế biến:

• Rửa sạch lá cải, ngâm nước muối loãng.
• Xào thịt bằm với chút hành tím cho thơm, sau đó đổ nước vào đun sôi.
• Khi nước sôi, cho rau vào nấu chín tới, thêm vài lát gừng để trung hòa tính hàn của rau.

Tác dụng: Canh cải đồng nấu thịt băm có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, hỗ trợ hạ sốt và làm dịu cổ họng khi bị viêm. Đây cũng chính là cách dùng phổ biến nhất tại Việt Nam, giúp tận dụng tối đa lượng vitamin hòa tan.

Rau cải đồng có thể nấu với thịt băm để hỗ trợ hạ sốt, làm dịu họng khi bị viêm.

2.4 Rau cải đồng xào tỏi

Nguyên liệu: 300g ngọn và lá non cải đồng, tỏi băm, dầu ăn.

Cách chế biến:

• Chần rau qua nước sôi có pha chút muối trong 1 phút để loại bỏ vị đắng và nhựa cây, sau đó vớt ra để ráo.
• Phi thơm tỏi, cho rau vào xào nhanh tay trên lửa lớn, nêm nếm vừa ăn và tắt bếp ngay.

Tác dụng: Kháng khuẩn, kích thích tiêu hóa, giúp nhuận tràng và giảm mụn nhọt.

2.5 Rau cải đồng đắp ngoài da

Nguyên liệu: Lá cải đồng tươi.

Cách làm: Giã nát lá tươi với một chút muối; đắp trực tiếp lên vết côn trùng đốt hoặc các nốt mụn nhọt đang sưng tấy để giảm đau và hút độc tố.

Rau cải đồng có nhiều tác dụng tốt với sức khỏe, nhưng để việc sử dụng hiệu quả và an toàn cần lưu ý:

• Không thu hoạch rau cải đồng ở những nơi ô nhiễm, gần nơi phun thuốc trừ sâu (do cải đồng có khả năng hút các kim loại nặng).
• Khi sử dụng cần rửa sạch kỹ, không nấu quá nhừ.
• Không dùng với lượng quá nhiều, không dùng thường xuyên, liên tục.
• Không dùng cho người huyết áp thấp, người có thể trạng hư hàn, người dễ lạnh bụng, tiêu chảy, đầy bụng.

BS. Nguyễn Huy Hoàng