Liệt VII ngoại biên là một tình trạng cấp tính gây mất vận động cơ mặt. Trong nỗ lực phục hồi nhanh chóng, thường kích thích điện vùng mặt để điều trị. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện đại từ những tổ chức y khoa hàng đầu đang đưa ra những cảnh báo nghiêm trọng về phương pháp này có thể dẫn đến di chứng về sau.
Theo Tạp chí Otolaryngology–Head and Neck Surgery: "Clinical Practice Guideline: Bell’s Palsy"
Nhiều nghiên cứu tại đây chỉ ra rằng kích thích điện không giúp cải thiện tốc độ phục hồi mà còn có nguy cơ làm tăng co thắt cơ và đồng vận. Cơ chế được giải thích là do kích thích điện tạo ra các xung động không chọn lọc, làm cản trở quá trình tái tạo sợi trục có hướng và củng cố các mô hình chuyển động sai lệch tại não.
Theo Facial Palsy UK : Trong bài viết về "Electrical Stimulation", họ nêu rõ:
• Nguy cơ: Kích thích điện có thể làm giảm khả năng phân bố thần kinh và làm tăng khả năng bệnh nhân phát triển đồng vận.
• Cơ chế : việc kích thích các cơ đã bị đồng vận sẽ làm kích hoạt các nhóm cơ vốn đã hoạt động quá mức, củng cố thêm các mô hình chuyển động bất thường .
Nguồn từ Tạp chí Y khoa MDPI (Journal of Clinical Medicine)
Một bài tổng quan hệ thống năm 2023 có tên "Effects of Electrical Stimulation on Facial Paralysis Recovery" chỉ ra:
• Kích thích điện có các tác động tiêu cực tiềm tàng như: củng cố đồng vận, làm các sợi trục mọc sai hướng và tạo ra các nhánh thần kinh không phù hợp tại các khớp nối thần kinh cơ.
Ở mức độ House-Brackmann 5 và 6, sợi thần kinh đã bị tổn thương nghiêm trọng (thoái hóa sợi trục).
Khi này:
-Sự mọc lại hỗn loạn : Dây thần kinh mặt có hàng ngàn sợi nhỏ. Ở mức độ 5-6, khi mọc lại, chúng rất dễ "đi lạc". Kích thích điện cưỡng ép cơ co giật sẽ làm tín hiệu phản hồi từ cơ về não bị nhiễu loạn, khiến não không thể thiết lập lại sơ đồ vận động chính xác.
-Quá tải đơn vị vận động: Trong giai đoạn này, cơ mặt đang rất nhạy cảm. Một kích thích điện dù nhỏ cũng có thể gây co thắt cực mạnh, dẫn đến xơ hóa cơ và hình thành các dải cơ cứng vĩnh viễn.
Thang điểm House-Brackmann (HBS) là tiêu chuẩn vàng trên thế giới để đánh giá mức độ liệt dây thần kinh mặt (dây số VII). Thang điểm này chia làm 6 mức độ dựa trên khả năng vận động và tính thẩm mỹ của khuôn mặt:
HBS 1 : Bình thường, Chức năng mặt bình thường ở tất cả các vùng.
HBS 2 : Liệt nhẹ ,Mặt cân đối khi nghỉ ngơi. Cử động nhẹ nhàng tốt. Có thể có chút yếu nhẹ khi quan sát kỹ.
HBS 3 : Liệt vừa ,Khác biệt rõ ràng nhưng không gây biến dạng. Mắt vẫn có thể nhắm kín nhưng cần cố gắng.
HBS 4 : Liệt nặng vừa Mất cân đối rõ rệt. Không thể nhắm kín mắt hoàn toàn. Miệng cử động yếu.
HBS 5 : Liệt nặng Chỉ có những cử động rất nhỏ (như mấp máy). Mặt biến dạng nặng khi nghỉ ngơi.
HBS 6 : Liệt hoàn toàn Không có bất kỳ cử động nào. Cơ mặt nhão hoàn toàn.
Kích thích điện, nếu sử dụng không đúng thời điểm hoặc sai cường độ, có thể biến một tình trạng liệt có thể phục hồi thành một di chứng thẩm mỹ vĩnh viễn
Thuoc dong y
